เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2569 ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พรประไพ กาญจนรินทร์ กล่าวถ้อยแถลงในนามคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ในการประชุมคณะทำงานระหว่างรัฐบาลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุ (Intergovernmental Working Group on the Human Rights of Older Persons: IGWG) สมัยที่ 2 ณ Palais des Nations นครเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส ในการอภิปรายเต็มคณะหัวข้อ “พันธกรณีของรัฐ” (State Obligations) โดยสนับสนุนให้ตราสารระหว่างประเทศฉบับนี้กำหนดพันธกรณีของรัฐที่ชัดเจนและปฏิบัติได้จริง ควบคู่กับกลไกความรับผิดรับชอบที่มีประสิทธิผล เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับความคุ้มครองสิทธิมนุษยชนอย่างแท้จริง และสามารถดำรงชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรีและมีส่วนร่วมในสังคมได้อย่างเสมอภาค

          ประธาน กสม. เน้นย้ำว่า รัฐต้องมีพันธกรณีที่ชัดเจนในการเคารพ คุ้มครอง และทำให้สิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุเกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม โดยครอบคลุมการป้องกันการละเมิดสิทธิจากทั้งหน่วยงานรัฐและภาคเอกชน การยกระดับมาตรฐานและการกำกับดูแลสถานดูแลผู้สูงอายุ การป้องกันการแสวงหาประโยชน์ทางการเงินและการหลอกลวงทางออนไลน์ เจตจำนง และความพึงประสงค์ของผู้สูงอายุ พร้อมจัดให้มีช่องทางร้องเรียนและการเยียวยาที่เข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม

          นอกจากนี้ ประธาน กสม. ยังเสนอให้รัฐส่งเสริมความรู้เท่าทันดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (Digital and AI Literacy) พัฒนาบริการสาธารณะที่ผู้สูงอายุสามารถเข้าถึงและใช้งานได้สะดวก พร้อมคงช่องทางบริการทางเลือกเพื่อไม่ให้ผู้สูงอายุถูกทิ้งไว้ข้างหลัง โดยย้ำถึงความจำเป็นในการเปลี่ยนจากแนวทางที่มองผู้สูงอายุเป็นเพียงผู้รับความช่วยเหลือ มาเป็นการยอมรับผู้สูงอายุในฐานะ “ผู้ทรงสิทธิ” ที่มีศักดิ์ศรี มีอิสระในการตัดสินใจ และมีส่วนร่วมในสังคมอย่างเท่าเทียม พร้อมส่งเสริมการศึกษาและการฝึกอบรมเพื่อขจัดทัศนคติที่เลือกปฏิบัติเพราะอายุ (Ageism)

          การประชุม IGWG เป็นกระบวนการหารือระหว่างรัฐบาลและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจากหลากหลายภาคส่วน เพื่อพัฒนาตราสารระหว่างประเทศที่มีผลผูกพันทางกฎหมายด้านสิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุ ซึ่งมีความสำคัญต่อการวางรากฐานมาตรฐานและพันธกรณีระหว่างประเทศในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิของผู้สูงอายุอย่างรอบด้าน โดยการมีส่วนร่วมของรัฐบาล สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ภาคประชาสังคม ภาควิชาการ และผู้แทนผู้สูงอายุ มีบทบาทสำคัญในการผลักดันให้กระบวนการจัดทำตราสารฯ ตอบสนองต่อปัญหาและความต้องการที่แท้จริงของผู้สูงอายุ

          การเข้าร่วมประชุมและการนำเสนอข้อเสนอแนะของ กสม. ในเวทีระหว่างประเทศครั้งนี้ สะท้อนถึงบทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในการร่วมกำหนดมาตรฐานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ และผลักดันให้การคุ้มครองสิทธิของผู้สูงอายุตั้งอยู่บนหลักศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ความเสมอภาค การไม่เลือกปฏิบัติ และการมีส่วนร่วมอย่างมีความหมาย เพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถใช้สิทธิและดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างมีศักดิ์ศรีและเท่าเทียม