เมื่อวันที่ 22 และ 26 มิถุนายน 2569 นางสาวสุภัทรา นาคะผิว กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นประธานในการกล่าวเปิดและร่วมรับฟังการประชุมกลุ่มย่อยเพื่อรวบรวมข้อมูลและจัดทำรายงานการเลือกปฏิบัติต่อบุคคลในประเทศไทย ในการขับเคลื่อนโครงการสมัชชาสิทธิมนุษยชน ประจำปี 2569 ประเด็นการขจัดการเลือกปฏิบัติ โดยผู้เข้าร่วมการสนทนากลุ่มย่อยประกอบด้วย นักวิชาการ ภาคประชาสังคม หน่วยงานภาครัฐที่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนประเด็นการขจัดการเลือกปฏิบัติ ณ สำนักงาน กสม.

          กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติกล่าวถึงความเป็นมาของการประชุมกลุ่มย่อย โดยสืบเนื่องจากที่ผ่านมาคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ได้รับเรื่องร้องเรียนในประเด็นการเลือกปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง จึงได้กำหนดให้ประเด็นการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อบุคคลเป็นประเด็นหนึ่งในประเด็นขับเคลื่อนในงานสมัชชาสิทธิมนุษยชนมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ ปี 2566 สำหรับในปี 2569 ได้ขับเคลื่อน 3 กิจกรรม ได้แก่ กิจกรรมที่ 1 การสร้างความตระหนักรู้ในประเด็นการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อบุคคล ทั้งภาครัฐ สื่อสังคม และประชาชนทั่วไป กิจกรรมที่ 2 การสำรวจสถานการณ์การเลือกปฏิบัติต่อบุคคลในประเทศไทย และกิจกรรมที่ 3 การรวบรวมข้อมูล และจัดทำรายงานการเลือกปฏิบัติต่อบุคคลในประเทศไทย ซึ่งการสนทนากลุ่มย่อยดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมที่ 3 โดยได้ร่วมกับนายอนรรฆ พิทักษ์ธานิน ผู้อำนวยการศูนย์แม่โขงศึกษา สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในการรวบรวมข้อมูลและจัดทำรายงานการเลือกปฏิบัติต่อบุคคลในประเทศไทย

          การประชุมกลุ่มย่อยได้แลกเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับนิยามการเลือกปฏิบัติ รูปแบบการเลือกปฏิบัติ ทั้งการเลือกปฏิบัติโดยตรง (Direct discrimination) การเลือกปฏิบัติโดยอ้อม (Indirect discrimination) การเลือกปฏิบัติแบบทับซ้อน (Intersectional discrimination) และการเลือกปฏิบัติเชิงโครงสร้าง (Structural discrimination) สถานการณ์การถูกเลือกปฏิบัติในมิติต่าง ๆ อาทิ การเข้าถึงการรักษาพยาบาล สวัสดิการสังคม การศึกษา การประกอบอาชีพ และบริการสาธารณะ และการเลือกปฏิบัติต่อกลุ่มประชากร เช่น ผู้หญิง กลุ่มบุคคลผู้มีความหลากหลายทางเพศ คนพิการ ผู้สูงอายุ แรงงานข้ามชาติ แรงงานแพลตฟอร์ม ผู้ติดเชื้อเอชไอวี ผู้ใช้สารเสพติด ผู้พ้นโทษ รวมทั้งได้แลกเปลี่ยนการเข้าถึงบริการของรัฐสำหรับประชากร โดยหน่วยงานภาครัฐมีกลไก รับเรื่องร้องเรียนตามภารกิจของหน่วยงานรวมทั้งการถูกเลือกปฏิบัติ อย่างไรก็ตาม ปัญหาอุปสรรคในการดำเนินการที่อาจส่งผลให้การให้บริการประชากรไม่ทั่วถึงและครอบคลุม เช่น การไม่มีอำนาจตามกฎหมาย กฎระเบียบ งบประมาณที่จำกัด โดยที่ประชุมเน้นย้ำถึงความสำคัญในการสร้างความตระหนักรู้และเปลี่ยนแปลงทัศนคติของคนในสังคมให้เคารพต่อความหลากหลายและไม่เลือกปฏิบัติ

          ทั้งนี้ กสม. จะนำข้อมูลที่ได้จากการประชุมกลุ่มย่อยไปประกอบการจัดทำร่างข้อมติสมัชชาสิทธิมนุษยชน ประเด็นการขจัดการเลือกปฏิบัติ เพื่อนำเสนอในงานสมัชชาสิทธิมนุษยชน ประจำปี 2569 และเสนอต่อรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป